ลิเกฮูลู

(1/6) > >>

เสลา:
Tweet


ป้าเสลารู้จักลิเกฮูลู จากรายการคุณพระช่วยทางทีวี
ได้ชมการแสดงและฟังการร้องแล้วประทับใจมาก
ตั้งแต่นั้นมาก็จะคอยติดตามชมทางทีวีเสมอ


*******************

ลิเกฮูลูคืออย่างไร


ลิเกฮูลู เป็นการละเล่นพื้นบ้านแถบจังหวัดชายแดนภาคใต้
ที่ได้รับความนิยมมากของชาวไทยมุสลิม มักจะใช้แสดงในงานมาแกปูโละ งานสุหนัด
งานเมาลิด งานฮารีรายอแล้ว คำว่า "ลิเก" หรือ "ดิเกร์" เป็นศัพท์เปอร์เซีย
มีความหมาย ๒ ประการ คือ
    ๑. เพลงสวดสรรเสริญพระเจ้า ซึ่งเรียกการสวดดังกล่าวนี้ว่า "ดิเกร์เมาลิด"
    ๒. กลอนเพลงโต้ตอบ นิยมเล่นกันเป็นกลุ่มคณะ เรียกว่า "ลิเกฮูลู"
บ้างก็ว่าได้รับแบบอย่างมาจากคนพื้นเมืองเผ่าซาไก เรียกว่า มโนห์ราคนซาไก
บ้างก็ว่าเอาแบบอย่างการเล่นลำตัดของไทยผสมเข้าไปด้วย

นี่คือความหมายที่มาจากฟากนักวิชาการ
ทว่า ในความเชื่อของชาวบ้านอย่าง เจะปอ สะแม หัวหน้าคณะลิเกแหลมทราย
อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ที่โด่งดังมาจากภาพยนตร์โฆษณาชุด 'สำนึกรักบ้านเกิด'
กลับต่างออกไป โดยเจะปอให้ความหมายว่า

 "ฮูลู หมายถึง คนที่อยู่ห่างไกลความเจริญ เช่น อยู่เชิงเขา อยู่ห่างทะเล นี่คือฮูลู
เพราะฉะนั้นลิเกฮูลูจึงเป็นการละเล่นของคนที่อยู่ห่างไกล แต่ในมาเลย์เรียกลิเกปารัต
ซึ่งปารัตแปลว่า ทิศตะวันตก คือคนมาเลย์รับศิลปะนี้ไปจากปัตตานี
ที่อยู่ทางทิศตะวันตกของเขา
ที่มาเลย์เลยเรียกว่า ลิเกปารัต แต่รูปแบบไม่ต่างกันเลย"

หัวหน้าคณะคนเดิมเล่าว่า การแสดงลิเกฮูลู มีต้นเค้ามาจากการละเล่นของชาวบ้าน
ที่เหน็ดเหนื่อยจากการทำงานในแต่ละวัน และมีกิจกรรมร่วมกันคือการร้องเพลงในตอนเย็น
อุปกรณ์ให้จังหวะคือภาชนะที่หาได้ใกล้มือ จำพวก หม้อ กระทะ คนหนึ่งร้อง คนหนึ่งเคาะ
อีกหลายๆ คนช่วยกันประสานเสียง ต่อมาก็พัฒนาให้มีเครื่องดนตรี ที่ใช้กันทั่วไปคือ
แซ็ก ฆ้อง ขลุ่ย และรำมะนา

สำหรับรูปแบบการละเล่น จะคล้ายกับการแสดงลำตัดหรือเพลงฉ่อยในภาคกลาง
กล่าวคือ การตั้งวงของแต่ละคณะ จะมีสมาชิกที่เป็นลูกคู่ประมาณ 10 คนขึ้นไป
ผู้ร้องเพลงและผู้ขับร้องมีประจำคณะอย่างน้อย 2-3 คน และถ้าผู้ชมคนใดสนใจอยากร่วมแสดง
หรือเสนอความคิดเห็น ก็สามารถขึ้นไปสมทบบนเวทีได้



ส่วนเครื่องแต่งกายจะนิยมใช้เสื้อผ้าสีสันสดใส เดิมมีผ้าโพกหัว สวมเสื้อคอกลม
และนุ่งโสร่งแบบมุสลิม
มีบางครั้งที่อาจจะเหน็บขวานมาแสดง ทั้งนี้เพื่อข่มขวัญคู่ต่อสู้
แต่ในปัจจุบันการแต่งกายเปลี่ยนไปตามสมัยนิยม โดยมากจะแต่งกายเหมือนกันทั้งคณะ



 เอกลักษณ์ที่สำคัญอีกประการหนึ่งของการแสดงลิเกฮูลูก็คือ
การขับร้องพร้อมแสดงท่วงท่าประกอบ

"ท่าร่ายรำจะบ่งบอกถึงธรรมชาติ และการห่วงหาอาทรต่อกัน เช่น การทำมือเป็นลูกคลื่น
ท่ากวักมือเพื่อชักชวนพี่น้องที่ไปอยู่ในมาเลเซียให้กลับมายังบ้านเกิด ท่าปลาแหวกว่าย
ท่าชักอวน คือจะประกอบกับการตบมือเป็นจังหวะให้เกิดความสนุกสนาน"
หัวหน้าคณะลิเกแหลมทรายเล่า พร้อมอธิบายต่อว่า



เวลาทำการแสดงจะต้องเริ่มด้วยการโหมโรงดนตรีเพื่อปลุกเร้าหรือเรียกผู้ชม
เมื่อพร้อมแล้วก็ทำการแสดง โดยว่าเพลงกลอนไปตามเนื้อหา
หากใครมีข้อโต้แย้งก็ให้แสดงความคิดเห็น เป็นการปะทะคารมกันคล้ายโต้วาที
ซึ่งความสนุกสนานจะแฝงอยู่ตรงนี้



"เนื้อหาที่เอามาร้องโต้กันจะเกี่ยวกับวิถีชีวิต หรืออาชีพ เช่น ฝ่ายหนึ่งบอกว่าเก็บเกี่ยวปีนี้ได้ผลดี
เพราะมีน้ำใช้ตลอดปี อีกฝ่ายก็อาจจะร้องว่า ทำนาไม่ได้ เพราะที่นาอยู่ห่างไกล ไม่มีน้ำใช้
รายได้เลยไม่งอกเงย อะไรทำนองนั้น เป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน" เจะปอ บอก


เชิญคลิคชมภาพวีดีโอตัวอย่างจากโฆษณาสำนึกรักบ้านเกิด

http://www.rakbankerd.com/live/sn7.html

"...บ้านใครใครก็รัก บ้านใครใครก็หวง เต่าเล ปะการัง กุ้งกั้ง เราก็ห่วง
โอะ โอ้ โอะ โอ กือเละมารี กลับมา มาช่วยเป็นหูเป็นตา ดูแลทะเลบ้านเรา..."



ข้อมูลจาก www.pattanitoday.com
www.rakbankerd.com
www.moradokthai.com
และภาพประกอบจาก www.tourthai.com

เสลา:
Tweet



อ่านเรื่องนี้แล้วลองชมภาพวีดีโอตัวอย่างจากโฆษณาสำนึกรักบ้านเกิด


แล้วจะรักลิเกฮูลูอย่างที่ป้ารักด้วย   :D

nuttawut:
Tweet


ขอขอบคุณครับ  คุณป้า เสลา ผมฟังแล้วไพเราะดี และใช้ภาษากลางที่
พอฟังรู้เรื่องดีครับ  ใหม่นึกว่าใช้ภาษายาวีหรือภาษาใต้  เอแต่การร้อง
มันไปคล้ายๆ  ทางพวกเพลง อีแซวนะครับ

เสลา:
Tweet


ป้าเคยฟังเพลง "รักกันไว้เถิด" ร้องแบบลิเกฮูลู เพราะและสนุกมาก

(ชื่อเพลงนี้หรือปล่าว ป้าก็ไม่แน่ใจนะ
ที่ร้องว่า...." รักกันไว้เถิด เราเกิดร่วมแดนไทย
จะอยู่ภาคไหน ไหน ก็ไทยด้วยกัน...")

ใครมีไฟล์เสียงร้องลิเกฮูลู ช่วยนำมาแปะบ้างจะขอบพระคุณอย่างยิ่ง




   

ลิเกฮูลู คณะแหลมทราย จ.ปัตตานี

น้าดี้:
Tweet


อ้างจาก: เสลา ที่ พฤศจิกายน 14, 2006, 01:54:50

ป้าเสลารู้จักลิเกฮูลู จากรายการคุณพระช่วยทางทีวี
ได้ชมการแสดงและฟังการร้องแล้วประทับใจมาก
ตั้งแต่นั้นมาก็จะคอยติดตามชมทางทีวีเสมอ


ใช่ค่ะ คุณป้าเสลา  ไทยเลดี้ก็ได้ชมการแสดงลิเกฮูลูครั้งแรกจากรายการเดียวกันนี้
ยังแปลกใจเลยว่า  ทำไมไม่เคยได้ชมหรือได้รู้จักลิเกนี้มาก่อน
ชอบมากค่ะ... ดูแล้วเพลิน  ฟังแล้วไพเราะ  สนุกสนาน

ขอบคุณคุณป้าที่นำรายละเอียดมาให้ได้ทราบค่ะ  :D

นำร่อง

[0] ดัชนีข้อความ

[#] หน้าถัดไป